مجله خبری-سبک زندگی نگار: ساکولنتها به گروهی از گیاهان گفته میشود که برگهای پرآب دارند و به اصطلاح گوشتی هستند، به همین دلیل نیاز بسیار کمی به آب دارند و میتوانند تا مدتها بدون آب به حیات خود ادامه دهند. تمام کاکتوسها ساکولنت هستند، اما همه ساکولنتها را نمیتوان در دسته کاکتوسها دسته بندی کرد. در واقع به ساکولنتهایی که دارای تیغ و برآمدگیهای تیز هستند کاکتوس گفته میشود، اما اگر گیاهی آبدار باشد، اما تیغ و برآمدگی تیز نداشته باشد به آن ساکولنت گفته میشود.
گیاه آب دار یا گیاه گوشتی یا گیاه ساکولنت که نام علمی آن هم ساکولنت است به گیاهی گفته میشود که میتواند با ذخیره آب در برگها، ساقه و ریشه، خود را با شرایط دشوار مناطق گرم و خشک تطبیق دهد. در واقع هر گیاهی که اندام گوشتی سفتی داشته باشد که در آن آب ذخیره شود یک ساکولنت است. ساکولنتها از مقاومترین و البته متنوعترین گونههای گیاهی هستند که در اشکال و رنگهای متفاوتی وجود دارند و همین زیبایی و تنوع و مراقبت ساده باعث شده است که ساکولنتها به یکی از محبوبترین گونههای گیاهان آپارتمانی تبدیل شوند.
ساکولنتها طوری تکامل پیدا کردهاند که بتوانند بیآبی و خشکی را تحمل کنند. این قابلیت به این دلیل محیط زندگی خشک و ناملایم در این گیاهان به وجود آمده است. اگرچه امروز ساکولنتها در هر سرزمینی وجود دارند و به عنوان گیاه آپارتمانی و تزئینی نگهداری میشوند، اما منشاء به وجود آمدن آنها سرزمینهای خشک و بیآب و علف بیابانی به خصوص بیابانهای آفریقا است. این گیاهان با داشتن برگها و اندامهای ضخیم و پرآب میتوانند فصلهای خشک و بدون بارش را تحمل کنند و مدت طولانی زنده بمانند.
عبارت ساکولنت از کلمه لاتین Sucus آمده است که به معنی “شیره و آب گیاه است. البته این نام اشارهای هم به برگهای مغذی گیاه دارد که شرایط آب و هوایی گرم را به خوبی تحمل میکند. به همین دلیل است که معادل فارسی دقیقی برای کلمه ساکولنت یافت نمیشود و بهتر است از کلمه لاتین آن که معنای درستتری دارد استفاده شود. جالب است بدانید که ساکولنتها به آب دادن نیاز چندانی ندارند و اگر فقط یک بار در هفته به آنها آب بدهید کافی خواهد بود. اما این گیاهان به هوای خشک و نور خورشید علاقه زیادی دارند و در چنین محیطی بهتر رشد میکنند.
ساکولنت یک گونه گیاهی مجزا و منحصر به فرد نیست بلکه حدود شصت گونه گیاهی مختلف وجود دارد که ساکولنتها در آنها قرار میگیرند. به همین دلیل است که این گیاهان در اشکال و و رنگهای بسیار متنوعی وجود دارند و خانوادههای مختلفی درون دسته بندی آنها وجود دارد. به طور مثال خانواده Cactaceae که کاکتوسها را شامل میشوند و خانواده Xanthorrhoeaeceae که گیاهان آبداری مثل آلوئه ورا در آن قرار میگیرند. اما ویژگی مشترک همه این گیاهان داشتن اندامهای گیاهی پرآب و قابلیت تحمل آب و هوای خشک و بیابانی است.
همان طور که گفتیم ساکولنتها گونههای بسیاری دارند و هر کدام از نظر شکل ظاهری تفاوتهای بسیاری با یکدیگر دارند. این گیاهان با گیاهان معمولی که میشناسید متفاوت هستند و داشتن برگهای حجیم و پرآب قابلیت تغییر شکل و تغییر رنگ زیادی را به آنها داده است. اگرچه گیاهان دیگر هم گلهایی با رنگهای متنوع دارند، اما برگهای ساکولنتها هم تنوع رنگی بسیار بالایی دارد و شما میتوانید آنها را در رنگهای متنوعی مشاهده کنید از سبز گرفته تا آبی و بنفش و صورتی و نارنجی و حتی قرمز و همین تنوع رنگ و شکل و زیبایی است که باعث محبوبیت ساکولنتها شده است.
این گیاهان از هر نظر بهترین انتخاب برای نگهداری در منزل هستند، چون نه تنها به آب دادن نیازی ندارند و هر شرایط دشواری را تحمل میکنند بلکه در مقابل آفتهای گیاهی هم مقاوم هستند. البته این به معنای آن نیست که ساکولنتها آفت ندارند بلکه آفتهای آنها در مقایسه با سایر گیاهان کمتر است و کار شما در مراقبت کردن از آنها بسیار سادهتر خواهد بود. اگر ساکولنت را در داخل منزل نگهداری میکنید احتمال ابتلا به قارچ و چند نوع حشره وجود دارد و اگر گیاه شما خارج از منزل است ممکن است به شته یا اسکیل دچار شود.
تکثیر کردن ساکولنتها هم مثل نگهداری کردن از آنها بسیار ساده است و به روش قلمه زدن میتوان یک گیاه جدید به وجود آورد. برای این کار کافی است قسمتی از گیاه و یا یک برگ آن را به دقت برش دهید، آن را زیر آفتاب خشک کنید و سپس در مخلوطی از آب و خاک قرار دهید تا رشد کند. به این روش شما میتوانید از یک گیاه تعداد زیادی ساکولنت به وجود آورید و باغچهای بزرگ برای خودتان بسازید که از نظر اقتصادی هم بسیار مفید و سودآور خواهد بود.
این یک اشتباه رایج است و بیشتر افراد تصور میکنند هر گیاهی که حجیم باشد و برگهای پرآبی داشته باشد کاکتوس است. همان طور که گفتیم کاکتوسها در دسته ساکولنتها جای میگیرند، اما همه ساکولنتها کاکتوس نیستند. چیزی که کاکتوسها را از ساکولنتهای دیگر متمایز میکن وجود خار روی برگها است. در واقع خار هم نوعی برگ است که روی برگهای کاکتوس سبز میشود و حالت سفت و تیز دارد و مانع از خورده شدن کاکتوس توسط موجودات دیگر میشود. به جز این مورد کاکتوس تمام ویژگیهای ساکولنتها را در خود دارد و یکی از محبوبترین گیاهان اپارتمانی است.
ساکولنتها به دلیل اشکال جالب و متفاوتی که دارند نامهای جالبی هم برای آنها انتخاب شده است. ساکولنت دم میمون، ساکولنت بادامی، ساکولنت مخملی، ساکولنت عروسکی، ساکولنت غورهای، ساکولنت تار عنکبوتی، ساکولنت پیلوس پیلوس، ساکولنت کاجی، ساکولنت بهاری، ساکولنت نقرهای، ساکولنت خرفه، ساکولنت مینیاتوری، ساکولنت کاغذی، ساکولنت آئونیوم و آدولفی از نامهایی هستند که روی گونههای مختلف ساکولنت نامگذاری شده و معمولا مبنای ظاهری داشته است.
همان طور که گفتیم کاکتوسها گونهای از ساکولنتها هستند که دارای خار میباشند و تفاوت آنها با گونههای دیگر ساکولنت در همین خارها است. باز هم گیاهانی هستند که در دسته ساکولنتها جای میگیرند، اما با نام کاکتوس شناخته میشوند. یکی از این گیاهان، کاکتوس کریسمس است که نوعی گیاه با گلهای قرمز و زیبا است. اما این گیاه در واقع نوعی ساکولنت است که به اشتباه با نام کاکتوس در میان مردم رواج پیدا کرده است.
ساکولنتها گیاهانی زیبا و پرطرفدار هستند، اما این زیبایی آنها تنها محدود به استفاده به عنوان گیاهان آپارتمانی نیست. همان طور که گفتیم ساکولنتها ساختار پرآب، اما ضخیم و مقاومی دارند و ایین زیبایی و مقاومت باعث شده است که استفادههای دیگری هم پیدا کنند. جالب است بدانید که از این گیاهان برای ساخت جواهرات هم استفاده میشود. از دستبند و گوشواره و انگشتر گرفته تا اشیای تزئینی دیگری با این گیاهان ساخته میشود و این جواهرات سبز و رنگارنگ فروش بالایی هم پیدا کردهاند.